Alım ve Muhafaza Konuları İle İlgili Sorular

1- TMO'nun görevi nedir?

Hububat piyasalarını düzenlemek,
Afyon ve uyuşturucu maddelere konulan devlet tekelini işletmek,
Olağanüstü hal (güvenlik) stoklarını tutmak,

Gerektiğinde Bakanlar Kurulu Kararı ile diğer tarım ürünleri konusunda verilecek görevleri yürütmek ve ihtiyaç sahibi ülkelere gıda yardımında bulunmaktır.

2- TMO hangi ürünlerin alımını yapar?

TMO, hububat ürünleri (buğday, arpa, çavdar, yulaf, tritikale), mısır ve çeltik ürünlerinin alımını yapmaktadır. 2012 yılında arpa, çavdar, yulaf ve tritikale alımı yapılmamıştır.

3- Kimler TMO'ya ürün satabilir?

ÇKS belgesi olan üreticiler ÇKS belgesinde kayıtlı miktar kadar ürünü TMO'ya satabilmektedir. ÇKS belgesi olan şirketler de üretici olarak değerlendirilmekte ve bu şirketlerden de alım yapılmaktadır. ÇKS belgesi olmayan kesimden alım ise, ürünü üreticiden aldığını müstahsil makbuzu veya fatura ile belgelemesi koşuluyla belirli dönemlerde gerçekleştirilmektedir.

4- Taahhütname ile ürün alımı nedir?

Taahhütname ile ürün alımı, depolama imkanı sağlamak amacıyla hasatın başladığı dönemden müdahale alım fiyatları açıklanıncaya kadarki döneme kadar yapılmaktadır. Bu alımda üreticiye henüz fiyat açıklanmadığı için herhangi bir ödeme yapılmaz. Üretici TMO tarafından düzenlenen taahhütnameyi imzalayarak açıklanacak olan fiyattan ürününü TMO'ya satabilmekte, emanete bırakabilmekte veya geri çekebilmektedir. TMO her zaman fiyat açıklaması yapma durumunda da değildir. Bu şartlarda üretici TMO depolarına bıraktığı ürününü serbest piyasada değerlendirebilmektedir. Üretici tarafından taahhütname imzalanarak TMO'ya teslim edilen ürün için TMO'ca ürün fiyatı açıklanıncaya kadar herhangi bir depo kira bedeli talep edilmez.

5- Emanet alım sistemi nedir?

Ürün sahiplerinin ürünlerini TMO depolarına bırakarak, karşılığında makbuz senedi verilmesi, bu makbuz senetlerine karşılık olarak TMO'nun anlaşmalı olduğu bankalardan kredi kullanılmasıdır.

6- Randevulu alım sistemi nedir?

Üreticilerin ürünlerini beklemeden, internet ortamında belirli bir tarih için randevu alarak o gün TMO'ya teslim etmesidir.

7- Ürünümü TMO'ya satmak istiyorum. Nasıl randevu alabilirim?

Randevu alma işlemi; gerçek kişiler için TC kimlik numarası ile tüzel kişiler için vergi numarası ile yapılmaktadır. Ürün sahipleri TMO Şube Müdürlükleri, Ajans Amirlikleri veya randevu.tmo.gov.tr internet adresinden randevu alabilirler.

8- Buğdayda randevu işlemleri ne zamana kadar devam edecektir?

Randevu alma işlemleri 01 Eylül 2012 tarihinde sona ermiştir. Bu tarihten sonra randevusuz olarak alımlara devam edilmektedir.

9- TMO'nun yeni alım sistemi alım fiyatına nasıl etki etmektedir?

Süne tahribat oranı % 2'nin altında, protein oranı ise % 12'den fazla olan ekmeklik buğdaylara % 1–3 arasında ilave fiyat verilmektedir.

10- Kaliteli buğday üretmek için neler yapabilirim?

  • İyi bir tohum yatağı hazırlanmalıdır.
  • Ekim öncesi toprak analizi mutlaka yapılmalıdır.
  • Ekim, zamanında yapılmalı ve önerilen miktarda tohum kullanılmalıdır.
  • Çeşit seçimi doğru yapılmalıdır.
  • Sertifikalı tohum kullanılmalıdır.
  • Gübre, zamanında ve yeterli miktarda kullanılmalıdır.
  • Yabancı ot mücadelesi zamanında yapılmalıdır.
  • Hastalık ve zararlılarla mücadele zamanında yapılmalıdır.
  • Süne ve kımıl ile etkin mücadele edilmelidir.
  • Hasat zamanı geciktirilmemelidir.

Yukarıdaki hususlarla ilgili olarak geniş bilgi Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı'nın İl ve İlçe Müdürlüklerinden alınabilir.

11- TMO tarafından müdahale alım fiyatları nasıl belirlenmektedir?

TMO'ca müdahale alım fiyatları belirlenirken;

  • Üretim miktarı,
  • Yurtiçi ve dünya piyasalarındaki gelişmeler,
  • Bir önceki yılın fiyatları,
  • Ürün maliyetleri,
  • Enflasyon oranı,
  • Üretimin sürdürülebilirliği gibi unsurlar dikkate alınmaktadır.

12- Ülkemiz, 2011 yılı üretimi ne kadar olmuştur?

TÜİK'e göre; Buğday'da 21,8 milyon ton, Arpa'da 7,6 milyon ton, Mısır'da 4,2 milyon ton, Çeltik'de 0,9 milyon ton olarak gerçekleşmiştir.

13- Ülkemiz, 2012 yılı üretimi ne kadar olmuştur?

TÜİK I. tahminine göre üretim miktarları; Buğday'da 20,1 milyon ton, Arpa'da 7,1 milyon ton, Mısır'da 4,6 milyon ton, Çeltik'de 0,88 milyon ton olarak tahmin edilmiştir.

14- TMO'da sertifikalı tohum satışı var mıdır?

TMO tarafından tohumluk üretimi ve satışı yapılmamaktadır.

15- TMO'nun hububat, mısır ve çeltik piyasalarındaki rolü nedir?

TMO, piyasa regülasyonu görevini sağlamak amacıyla iştigal alanına giren ürün piyasalarının genel durumunu takip ederek gerekmesi halinde kimi yıllar müdahale alım fiyatı açıklamakta, gerekmemesi halinde de fiyat açıklamayarak piyasaları düzenlemektedir.

16- TMO Mısır alımlarında en fazla kaç rutubete kadar alım yapmaktadır?

Kurutma tesisi bulunmayan işyerlerinde, rutubet oranı % 14'e kadar kurutma tesisi olan işyerlerinde ise % 28 rutubete kadar olan mısırlar alıma tabi tutulmaktadır.

17- 2012 mısır alım fiyatı, ne zaman ve kaç lira olarak açıklanmıştır?

Mısır müdahale alım fiyatı 28 Ağustos'ta 595 TL/Ton olarak açıklanmış, 29 Ağustos'ta peşin ve emanet alımlara başlanmıştır. Alımlar devam etmektedir.

18- TMO'nun 2012 yılı mısır alım politikası hakkında bilgi verebilir misiniz?

2012 yılı 1. ürün mısır hasatı, ilk olarak 9 Ağustos'ta başlamıştır. Hasatın başlamasıyla birlikte tüm kesimlerin depolama ihtiyacını karşılamak amacıyla 13 Ağustos'ta taahhütname karşılığı alımlara başlanmış, müdahale alım fiyatı 28 Ağustos'ta 595 TL/Ton olarak açıklanmıştır. 29 Ağustos'ta peşin ve emanet alımlara başlanmıştır. Banka kartı ile ürün teslim eden üreticilerin ürün bedelleri 30 gün yerine 10 gün içerisinde ödenmektedir. Mısır alımlarında, taahhütname karşılığı alımlardan itibaren randevulu alım sistemine geçilmiştir. Üreticiler ürünlerini randevulu veya önceki yıllarda olduğu gibi randevusuz olarak, ÇKS belgesi olmayanlar ise sadece randevulu olarak teslim edebilmektedir. TMO, üreticilerin mağdur olmamaları için gerekli tüm tedbirleri almaktadır.

19- Rutubetli mısır alım işlemi ve kurutma cihazları konusunda bilgi verebilir misiniz?

TMO'ca alım işlemine tabi tutulan (maks. %28) yüksek rutubetli mısırlar; toksin oluşumu, kızışma, çürüme vb. risklerin önüne geçilmesi amacıyla kurutma tesisi olan işyerlerimizde %14'e kadar kurutularak depolanmaktadır. Kurutma tesisi olmayan işyerlerimizde ise rutubet oranı %14 ve altındaki mısırlar alım işlemine tabi tutulmaktadır. TMO müdahale alım fiyatına etki eden en önemli unsurlardan biri olan rutubetin mısır alım bareminde fiyata olan etkisi hesaplanırken, piyasa koşulları dikkate alınarak ürünün her % 0,5'lik rutubet derecesinden dolayı kaybettiği fire miktarının yanında kurutma ücretleri de dikkate alınmakta, kesinti katsayıları fire+kurutma ücreti üzerinden belirlenmektedir. Son yıllarda mısır ekiminin yoğunlaştığı yörelerde kurutma cihazı ihtiyacı TMO dışında İl Özel İdaresi, özel sektör ve üretici birlikleri tarafından karşılanmaktadır. Kurumumuz bünyesinde özellikle 2.ürün mısır üretiminin yoğun olduğu yörelerde bulunan ve mısır alımlarında halen faal olarak kullanılmakta olan çeşitli tip ve modellerde toplam 41 adet kurutma cihazı mevcuttur.

20- Çeltiğimi TMO'ya satmak istiyorum. Ne yapmam gerekir?

2012 yılı çeltik alımlarında ürün sahipleri (Üreticiler, Tüccar ve Şirketler), ürünlerini sadece randevu almak suretiyle teslim edebilecekleri için önce randevu almanız gerekir.

21- Çeltikte randevu işlemleri ne zamana kadar devam edecek?

Emanet alım randevuları, 31 Aralık 2012 tarihine, peşin alım randevuları ise 31 Mayıs 2013 tarihine kadar alınabilecektir.

22- TMO, 2012 yılında tüccar ve şirketlerden çeltik alımı yapacak mı?

Tüccar ve şirketler TMO depolarına emanete bıraktığı ürünlerini, üreticiden aldığını belgelemek kaydıyla, 1 Mayıs - 31 Mayıs 2013 tarihleri arasında TMO'ya satabileceklerdir.

23- Çeltikte en fazla kaç rutubete kadar alım yapabiliyorsunuz?

TMO çeltik alımlarında rutubet oranı en fazla %15'dir.

24- TMO'ya çeltiğimi satmam halinde ödeme tarafıma ne zaman yapılır?

Ödemeler, ürün teslimatını müteakip 30 gün içerisinde; ürün teslimatını banka kartı ile yapanlara ise 10 gün içerisinde yapılacaktır.

25- Ürünümü TMO'ya Banka kartı ile teslim etmenin ne gibi bir faydası olmaktadır?

Banka kartı ile ürününüzü TMO'ya teslim etmeniz durumunda ödemeniz çok daha erken (10 gün içerisinde) yapılmaktadır.